Strona główna Prawo pracy i cywilne w UE Emerytura w Skandynawii? Najwyższa na świecie!

Emerytura w Skandynawii? Najwyższa na świecie!

Emerytura w Skandynawii? Najwyższa na świecie!
13.63K
0

Norweska lub szwedzka emerytura to marzenie każdego seniora. Świadczenia te należą do jednych z najwyższych na świecie. Jak je zdobyć?

 

 

Finlandia

W Finlandii wysokość emerytury jest uzależniona od wcześniej uzyskiwanych zarobków. Pod uwagę bierze się wynagrodzenia od 16. do 61. roku życia danego emeryta. Średnio, przy pełnym stażu pracy, świadczenie emerytalne stanowi około 60% ostatnich dochodów, czyli średnio 1549 euro miesięcznie. Osoby, które zdecydowały się na emeryturę częściową (która pozwala pracować na niepełny etat i jednocześnie pobierać 50% czy 80% świadczenia), dostają średnio 748 euro miesięcznie. Choć Finowie na częściową emeryturę do tej pory mogli przejść już po skończeniu 61 lat, to od 2025 r. na ten przywilej trzeba będzie zaczekać do 63. roku życia. Osoby, które decydują się przejść na późniejszą emeryturę niż w wieku 63 lat, otrzymają dodatkowe świadczenie o 0,6% wyższe za każdy miesiąc opóźnienia swego przejścia. Emeryci, którzy nie uzbierali odpowiedniej ilości składek i ich emerytura nie zapewnia przeżycia, otrzymają wypłacaną przez państwo „emeryturę gwarantowaną” w wysokości 746,57 euro miesięcznie. Przysługuje ona osobom, których świadczenie jest mniejsze niż 739,81 euro przed opodatkowaniem. Ten dodatek przysługuje jednak dopiero od 65. roku życia. W Finlandii składka emerytalna wynosi maksymalnie 21,5% wynagrodzenia. Co ciekawe, składka emerytalna jest oprocentowana różnie, zależnie od wieku pracownika. Do 52. urodzin to 1,5%, w wieku 53–62 lat 1,9%, a do 68. roku życia – 4,5%. Różnicę pokrywa państwo, a dzięki temu pracownikom bardzo opłaca się pracować dłużej – ostatnie pięć lat pracy przynosi przyrost emerytury na takim samym poziomie, jak przez pierwsze piętnaście lat opłacania składek.

Dania

Według niektórych rankingów to właśnie duński system emerytalny jest najlepszy na świecie. W Danii pełna emerytura przysługuje za przepracowane lata między 15. a 65. rokiem życia, a składka emerytalna wynosi 12% wynagrodzenia. Na stawkę świadczenia składa się emerytura prywatna (czyli suma pieniędzy zebranych na funduszu emerytalnym czy oszczędnościowym), emerytura uzależniona od dochodu i emerytura państwowa. Tę ostatnią (folkepension) otrzymuje każdy, kto mieszka w Danii od co najmniej pięciu lat, a jej wysokość zależy tylko od długości przebywania w tym kraju. Pełna stawka przysługuje dopiero po czterdziestu latach składkowych, maksymalnie można otrzymać 68 556 koron rocznie. Średnia duńska emerytura wynosi dziś około 3,1 tys. zł (5500 koron). Do tego dochodzi emerytura prywatna, na którą decyduje się większość mieszkańców tego kraju – zwykle co najmniej drugie tyle. Od 2022 r. Duńczycy będą przechodzić na emeryturę w wieku 67 lat. Osoby samotne pobierają z jej tytułu średnio 75 tys. koron rocznie, a osoby zamężne 35 tys. koron. Emeryci, których oszczędności są mniejsze niż 77 tys. koron i są w trudnej sytuacji materialnej, mogą otrzymać raz w roku dodatkowo około 12 tys. koron zapomogi. Od 2022 r. Duńczycy przejdą na emeryturę w wieku 67 lat.

 

Szwecja

W Szwecji do emerytury liczy się praca wykonywana od 16. roku życia, a przejść na nią można w wieku 61 lat. Co ciekawe, po osiągnięciu tego wieku można zostawić sobie część etatu i pobierać tylko 50, 60 czy 70% należnej emerytury. Emerytura dzieli się na trzy części: inkomstpension, premiepension i garantipension. Pierwsza część działa podobnie jak polski system emerytalny – to suma wszystkich uzbieranych w życiu składek, wypłacana w wysokości zależnej od długości życia. Jej wysokość nie jest więc stała i zależy od naszych zarobków i stażu pracy. Druga część to odpowiednik OFE, gdzie składka w wysokości 2,5% dochodów oddawana jest do maksymalnie pięciu z około ośmiuset funduszy emerytalnych, z których może wybierać ubezpieczony. Łącznie składka emerytalna wynosi 18,5% zarobków, z czego około 10% pokrywa pracodawca, a około 7% pracownik. Trzecia część emerytury to rodzaj zasiłku przysługującego osobom, które nie uskładały zbyt wiele na swoim koncie emerytalnym lub nie mają prawa do emerytury.

To ostatnie świadczenie, czyli emeryturę gwarantowaną, dostaniemy już po trzech latach pobytu w Szwecji, zależnie od naszej sytuacji materialnej. Maksymalnie jest to 94 788 koron rocznie. Emeryturę uzależnioną od zarobków otrzymamy po czterdziestu latach pracy (jeśli pracowaliśmy mniej, przysługuje niepełna stawka). Średnio otrzymamy 70,8% naszych przeciętnych zarobków z całego okresu pracy.

Norwegia

Podobnie jak w Szwecji, czas pracy w Norwegii liczy się od 16. roku życia, a pełna stawka emerytalna przysługuje po mieszkaniu i pracowaniu w tym kraju przez 40 lat. Już po trzech latach pracy nabieramy prawa do pewnych świadczeń, choć ich wysokość będzie oczywiście pomniejszona w stosunku do brakującego stażu pracy. Emeryturę można pobierać od 62. roku życia. Również w Norwegii istnieje możliwość pobierania niepełnego świadczenia, ale tylko do 67. roku życia.

Jak obliczyć wysokość emerytury? Dla osób urodzonych przed rokiem 1953 emerytura wyniesie tyle, ile średnia z 20 lat z okresu, gdy zarabialiśmy najwięcej. Osoby urodzone później dostaną emeryturę wyliczoną zgodnie z nowym systemem, czyli na podstawie składek uzbieranych podczas pracy aż do 75. roku życia. Składka emerytalna wynosi 18,1% pensji. Dodatkowo wiele osób oszczędza na emeryturę prywatnie lub w ramach zakładu pracy. Osoby, które zebrały za mało, by na starość przeżyć z wyliczonej emerytury, otrzymają minstepensjon, czyli emeryturę minimalną. Jej wysokość obecnie to 14 208 koron miesięcznie. W Norwegii, wdowa lub wdowiec po osobie, której przysługiwała emerytura, po co najmniej pięciu latach małżeństwa ma prawo do emerytury po zmarłym małżonku. Prawo wygasa tylko wtedy, jeśli dana osoba ponownie wejdzie w związek małżeński lub osiągnie wiek emerytalny i prawo do swoich świadczeń.

 

Najlepsze systemy emerytalne na świecie

Miejsce w rankingu Kraj
1 Norwegia
2 Szwecja
12 Dania
15 Finlandia
32 Polska

Źródło: HelpAge International, 2014

Sonia Grodek

(13633)

NAPISZ KOMENTARZ

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *